Eén goede laag gehoorbescherming, een oordop of een oorkap, is het minimum op de schietbaan. Onderzoekers van NIOSH, het Amerikaanse instituut voor arbeidsveiligheid, raden schutters en jagers meer aan: oordoppen met een oorkap erover, bij elk schot. Dat heet dubbele bescherming. Schiet je binnen, met zwaar kaliber of een hele dag, dan is één laag te weinig. De combinatie die zij het beste vinden, is een elektronische oorkap met aware-modus over een gewone foam-oordop. Hieronder lees je waarom, met de getallen erbij, en welke ISOtunes daarin past.
Hoe hard is een schot op de baan?
Bij schieten gaat het niet om een gemiddeld geluidsniveau over de dag, maar om de piek van elk schot. NIOSH houdt 140 dB piek aan als grens: één knal op dat niveau is al je hele dagdosis. In metingen van NIOSH-onderzoekers Murphy, Byrne en Franks gaf een .22-geweer 144 dB piek en een .357-revolver 172 dB. Op een binnenbaan van de politie maten ze 159 tot 169 dB, en binnen komt de weerkaatsing tegen de wanden er nog bij (The Hearing Review, 2007).
Je eigen wapen is niet de enige bron. Op 1 meter naast een schutter maten Flamme en collega's pieken van 149 tot 167 dB, bij vijftien recreatieve vuurwapens (Journal of the American Academy of Audiology, 2011). Op een volle baan krijg je dus ook de schoten van je buren. De luchtbuks is de uitzondering: geen van de tien geteste luchtbuksen kwam boven 140 dB piek (International Journal of Audiology, 2016). Wat die getallen met je gehoor doen, lees je in hoeveel decibel schadelijk is.
Oordoppen of oorkap: wat verschilt op de schietbaan?
In dezelfde NIOSH-metingen haalden oordoppen 10 tot 30 dB van de piek van een schot af, en oorkappen 20 tot 38 dB. Die spreiding komt vooral door de pasvorm. Een oordop dempt alleen goed als hij diep genoeg zit, en een oorkap alleen als hij rondom afsluit. Daar zitten ook de praktische verschillen.
- Een oorkap zet je in één beweging op en af, en er zit niets in je gehoorgang. Maar de poten van een schietbril kunnen de afdichting breken, en NIOSH wijst daar uitdrukkelijk op. Bij een geweer kan de kolf tegen de kap komen.
- Een oordop zit niet in de weg van bril, pet of kolf. Maar de demping hangt af van hoe goed je hem indoet, en dat verschilt per keer.
In deze winkel zijn er twee ISOtunes met aware-modus, die je omgeving doorgeven en een schot afknijpen: de oorkap LINK AWARE (30 dB SNR, €169,99) en de in-ear PRO Aware 2.0 (33 dB SNR, €169,99). Welke van de twee bij jou past, met alle specs naast elkaar, staat in welke ISOtunes aware-mode heeft. Hoe aware-modus werkt, lees je in hoe werkt aware-modus.
Wanneer heb je dubbele bescherming nodig?
NIOSH-onderzoekers raden jagers en schutters aan om bij elk schot dubbele bescherming te dragen. In de praktijk is het verschil het grootst bij:
- schieten op een binnenbaan, door de weerkaatsing;
- zwaar kaliber en grote pistolen en revolvers, waar de pieken boven 160 dB komen;
- lange dagen met veel schoten, omdat elk schot meetelt;
- een volle baan, met de schoten van je buren erbij.
Reken niet op de som van twee dempingen. Een oordop van 30 dB onder een kap van 30 dB geeft geen 60 dB. Volgens Elliott Berger, senior onderzoeker bij gehoorbeschermingsfabrikant Aearo (E-A-R), is 5 dB optellen bij het beste van de twee een redelijke vuistregel. Boven 2000 Hz loop je tegen een harde grens aan van 40 tot 50 dB, omdat geluid dan via je schedel je oor bereikt, buiten beide lagen om (AudiologyOnline, 2001).
Gemeten op de piek van een schot ziet het er beter uit. In de NIOSH-meting haalde een diep ingebrachte foam-oordop onder een oorkap er nog eens 21 dB extra af, en samen kwamen ze tot 50 dB piekreductie. Dat is volgens de onderzoekers in de meeste gevallen genoeg.
Welke combinatie werkt het best?
Twee passieve lagen hebben een groot nadeel: je verstaat niemand meer, ook de baancommandant niet. De NIOSH-onderzoekers schrijven dat een elektronische oorkap dat oplost. Zo'n kap versterkt het omgevingsgeluid, in sommige gevallen met ongeveer 20 dB, genoeg om de demping van de oordop eronder te compenseren. Het schot knijpt hij af. Hun aanbeveling: een elektronische oorkap over een diep ingebrachte foam-oordop.
Dat is precies wat de LINK AWARE kan. Volgens ISOtunes geeft hij omgevingsgeluid door tot maximaal 85 dB en schakelt hij binnen 2 milliseconden naar volledige demping (isotunes.eu). Met een foam-oordop eronder zet je de aware-volumeknop hoger, zodat je het commando op de baan blijft horen. De accu houdt 23 uur, en daarna gaan er AAA-batterijen in.
Andersom, een in-ear met aware zoals de PRO Aware 2.0 onder een gewone oorkap, is niet onderzocht. De NIOSH-onderzoekers noemen dat zelf: er zijn geen gegevens over, en door de manier waarop de demping zich opstapelt, betwijfelen ze of het even goed werkt. Kies je voor één laag, voor de jacht of de buitenbaan, dan is de PRO Aware 2.0 daar een goede keuze voor. Voor dubbel is de oorkap met aware de bewezen route.
Wat kies je per discipline?
- Luchtbuks: één laag is genoeg, want de pieken blijven onder 140 dB. Laat kinderen wel iets dragen: acht van de tien geteste luchtbuksen kwamen boven de 120 dB die de WHO voor kinderen als grens noemt.
- Klein kaliber buiten, korte sessie: minimaal één laag, het liefst met aware-modus zodat je het commando hoort, de LINK AWARE of de PRO Aware 2.0. Ook hier raadt NIOSH dubbel aan.
- Pistool, revolver of zwaar kaliber: dubbel. De LINK AWARE over een foam-oordop.
- Binnenbaan, elk kaliber: dubbel, om de weerkaatsing.
- Jacht: je lost weinig schoten en moet je omgeving horen, dus aware-modus is hier het belangrijkst. Draag je één laag, dan zit de PRO Aware 2.0 niet in de weg van pet of kolf, en de LINK AWARE werkt op de hoogzit. Wil je dubbel, dan de LINK AWARE over een foam-oordop.
Schiet je elke week, dan kun je ook kijken naar oordoppen op maat voor schietsport en jacht. Die worden aangemeten via Here2Hear, het bedrijf achter deze winkel, en dat is geen webshopproduct.
Veelgestelde vragen over oordoppen voor schietsport
Is dubbele gehoorbescherming verplicht op de schietbaan?
Dat bepaalt de baan of de vereniging. Of het op jouw baan moet, staat in het baanreglement, of vraag het de baancommandant. Verplicht of niet: NIOSH-onderzoekers raden het aan bij elk schot, en zeker op een binnenbaan of met zwaar kaliber.
Hoeveel extra demping geeft een oordop onder een oorkap?
Op papier ongeveer 5 dB boven de beste van de twee, want dempingen tellen niet bij elkaar op. Op de piek van een schot maten NIOSH-onderzoekers meer: een diep ingebrachte foam-oordop haalde onder een oorkap nog 21 dB extra af, tot 50 dB samen.
Hoor je de baancommandant nog met dubbele bescherming?
Met twee passieve lagen nauwelijks. Met een elektronische oorkap zoals de LINK AWARE wel: die versterkt het omgevingsgeluid, zodat je de demping van de oordop eronder compenseert, terwijl hij het schot afknijpt.
Past een oorkap over een schietbril?
Meestal wel, maar de poten van de bril kunnen de afdichting breken, en dan dempt de kap minder. Een bril met dunne, platte poten helpt. Wil je daar niet aan denken, dan is een in-ear zoals de PRO Aware 2.0 de oplossing.
Kan ik de PRO Aware 2.0 onder een oorkap dragen?
Dat kan, maar het is niet onderzocht en NIOSH-onderzoekers betwijfelen of een aware-oordop onder een passieve kap even goed werkt als andersom. Voor dubbele bescherming is een aware-oorkap over een foam-oordop de beproefde combinatie.
Lees ook
- Welke ISOtunes heeft aware-mode? LINK AWARE en PRO Aware 2.0 naast elkaar
- Hoe werkt aware-modus bij gehoorbescherming?
- Hoeveel decibel is schadelijk?
Welke laag past bij jouw discipline?
Schiet je binnen, met zwaar kaliber of een hele dag, kies dan de LINK AWARE en draag er een foam-oordop onder. Draag je op de buitenbaan of de jacht één laag, kies dan een van de twee aware-modellen. Geleverd en gegarandeerd via Here2Hear, erkend ISOtunes-reseller in de Benelux.
